Trí tuệ của cổ nhân: Răn người làm quan

Người làm quan vốn mang trên vai sinh mệnh của dân chúng, nên cần thanh chính liêm khiết, không sợ quyền thế, và quan trọng nhất chính là hết lòng vì dân, thương dân. Cụ thể người làm quan khi đối đãi với các vấn đề của đời sống xã hội thì như thế nào? Sách Cổ học tinh hoa có ghi lại bài răn dành cho người làm quan của Trương Động Sơ như sau.

người làm quan, Vị quân sư là đệ nhất khai quốc công thần của triều Nguyễn (P3)

1. Người gây phúc thì thanh đạm mà lâu dài, kẻ cầu phúc thì nồng nàn mà ngắn ngủi. Người làm quan nên vì đời mình mà tiếc danh, không nên vì đời mình mà mua danh.

Có học thức, chuộng khí tiết, lấy, cho phải cẩn thận, uy nghi phải trang trọng, ấy thế là tiếc danh.

Tâng bốc lẫn nhau, a dua những kẻ quyền quí, làm ra kiểu cách khác thường, lờ mờ hai mặt, ấy thế là mua danh.

Người tiếc danh thì yên lặng mà hay, kẻ mua danh thì rực rỡ mà dở.

2. Người làm quan nên vì con cháu gây phúc, không nên vì con cháu cầu phúc.

Nghiêm giữ phép nhà, chuộng sự tiết kiệm, chất phác, dạy cho chúng biết chữ, cho chúng có nghề, chứa nhiều âm đức, ấy thế là gây phúc.

Mua nhiều cửa nhà, ruộng đất, giao kết với những người quyền thế, tranh lợi nhỏ mọn với dân, mua công danh cho con cháu, ấy thế là cầu phúc.

3. Người làm quan nên vì một nhà dùng của, không nên vì một nhà mà hại của.

Giúp cho họ hảng, làng nước, tiêu rộng rãi về việc học, cứu kẻ khốn cùng, chăm giúp việc nghĩa, ấy thế là dùng của.

Ăn mặc hoang, xướng hát nhiều, yến hội luôn, tụ tập lắm đồ châu báu, ấy thế là hại của.

Người biết dùng của tuy thiệt mà vẫn có thừa, kẻ không biết dùng của tuy thừa mà vẫn thiếu.

4. Người làm quan nên vì thiên hạ nuôi thân, không nên vì thiên hạ tiếc thân.

Bớt thị dục, giảm lo phiền, ít phẫn nộ, tiết ẩm thực, ấy thế là nuôi thân.

So kè lợi hại, xa tránh khó nhọc, tham quyền cố vị, chăm chăm việc vợ con, nhà cửa, ẩy thế lả tiếc thân.

Người nuôi thân thì im lặng mà to, kẻ tiếc thân thì thoả thuê mà nhỏ.

Bốn đoạn bài răn dạy này nêu rõ một người làm quan cần làm thế nào đối đãi với thân mình, với con mình, với nhà mình, và với thiên hạ. Mỗi đoạn cân nhắc tách bạch lợi hại, rồi lại bày tỏ tinh tường sự kết quả của cả đôi đường hay dở. Bài này chẳng những riêng cho người làm quan, mà aí nấy đã có chút công danh của cải muốn cho được yên vui sung sướng cũng nên ngâm đọc, soi ngắm hàng ngày.

Đạo làm quan thời xưa đại để là không làm phiền nhiễu dân chúng, không phô trương hình thức, không thể hiện quyền uy, giữ mực giản dị, gặp người nghèo khổ hay khốn khó thì dốc sức tương trợ, dù là hạng người thấp kém tù tội cũng không đối xử khác đi, thường xuyên quản thúc và giáo dục người nhà biết khiêm cung với dân… Người có thể làm “cha mẹ của dân” thì trước tiên phải coi dân làm cha mẹ của mình mà đối đãi.

Theo Cổ học tinh hoa
Ninh Sơn tổng hợp

Xem thêm: Trí tuệ của cổ nhân: Thành thật làm người, làm đến tể tướng

Mời xem video:

Nguồn TriThucVN

Bình Luận Với FaceBook

Kết Nối Với Chúng Tôi

TIN Chọn Lọc

Người dân khắp Trung Quốc gửi lời chúc mừng năm mới đến người sáng lập Pháp Luân Công

Trước dịp Tết Dương lịch năm 2021, nhiều người dân được hưởng lợi ích từ Pháp Luân Đại Pháp đến từ Trung Quốc...

Trung Quốc bí mật tạo ra những “siêu chiến binh” bằng công nghệ biến đổi gen?

Không chỉ đang sử dụng tiền bạc cũng như tầm ảnh hưởng, nhằm thay thế vị trí dẫn đầu thế giới của Hòa...

Bắc Kinh khủng hoảng vì dịch Vũ Hán ngày càng nghiêm trọng

Dịch Vũ Hán tại Trung Quốc diễn biến ngày càng nghiêm trọng. Với nhiều đợt dịch tái bùng phát, Bắc Kinh đang rơi...

Trung Quốc: Tường thuật về Covid ở Vũ Hán, một luật sư lãnh án tù

Tại Trung Quốc, một nhà báo công dân, nguyên là luật sư, đã bị kết án tù hôm 28/12/2020, vì đã đưa tin...

Bắc Kinh bắt giữ hàng loạt nhà hoạt động Hồng Kông để thăm dò Mỹ?

Gần đây, nhiều nhà hoạt động dân chủ Hồng Kông đã bị bắt và kết án tù. Nhà hoạt động ủng hộ dân...

Vạch trần tội ác bạo hành của ĐCSTQ trên Twitter, cô gái “vấy mực” lên ảnh Tập Cận Bình mất tích

Ngày 30/11, Đổng Dao Quỳnh – một công dân Trung Quốc đã “mất tích”, sau khi đăng một video trên Twitter vạch trần...

Nghiệm thu sau 26 năm, Đập Tam Hiệp hút 500 tỷ “vỗ béo” quan chức mặc dân “sống trong sợ hãi”

Ngày 1/11, ĐCSTQ đột nhiên thông báo rằng: Công trình Tam Hiệp được xây dựng trong 26 năm, đã hoàn thành và được...

Tập Cận Bình muốn “đánh dấu” từng người dân trên thế giới, kiểm soát như “Trại súc vật”

Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp và đang tái bùng phát trở lại. Gần đây, chủ tịch Trung Quốc...

TIN MỚI NHẤT

Lê Đình Kiên: Vị “phúc thần” giúp Phố Hiến phát triển sầm uất

Vào thế kỷ 17, Phố Hiến trở thành một thương cảng sầm uất bậc nhất, giao thương khắp châu Á và châu Âu....

Hậu duệ của Lê Lai trên đất Thăng Long

Hậu duệ đời thứ 17 của Trung Túc Đại vương Lê Lai ở Thanh Hóa là Lê Vinh, Trì uy tướng quân của...

Nữ quyền thời quân chủ và sai lầm dịch thuật “phụ nữ khó dạy”

Khi nói tới nữ quyền trong xã hội quân chủ xưa, nhất là trong xã hội Nho giáo, người ta thường viện dẫn...

Tình yêu lớn lao của cặp vợ chồng với người con nuôi bị u não

Với lòng trắc ẩn của mình, cô Laura Hottel, một giáo viên trung học và chồng Jay đã nhận nuôi một cặp song...

Bài thơ “Nam quốc sơn hà” là của ai?

“Nam quốc sơn hà” là bài thơ nổi tiếng nhất trong lịch sử Việt Nam, và được coi là bản tuyên ngôn độc...

Đôi vợ chồng kết hôn 72 năm chia sẻ bí quyết thành công trong hôn nhân

Cổ nhân có câu: “Tu mười năm mới được chung thuyền, tu trăm năm mới nên duyên vợ chồng”. Vợ chồng muốn sống...

Nữ hoàng hải tặc bất bại, hoàn lương chỉ vì một câu nói

Trịnh Nhất Tẩu tên thật là Thạch Dương, còn được gọi là Trịnh Thạch Thị, được xem là nữ hoàng trên biển cả....

Nhìn lại một giai đoạn hưng suy của nghệ thuật nhân loại

Thứ năm, 08/04/2021 Lịch sử như bánh xe luân chuyển, nền văn minh sơ khởi, hưng thịnh và tàn lụi, quốc gia kiến lập,...