Khổng Tử: Nuôi được cha mẹ chưa phải là Hiếu

Hiếu thuận có phải chỉ là nghe lời cha mẹ, “nuôi được cha mẹ”, làm tròn nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ không? Trong “Luận Ngữ” có ghi lại đáp án thế nào là Hiếu trên nhiều phương diện, từ đó chúng ta có thể hiểu được nội hàm sâu rộng hơn.

Hiếu hay hiếu đạo, hiếu thuận là hành vi được các nhà Nho truyền thống đề xướng, là nội dung cốt lõi trong nền văn hoá truyền thống Á Đông. Cái gốc và khởi điểm của chữ “Nhân” (Nhân từ) chính là hiếu đễ. “Bách thiện hiếu vi tiên”, đã phản ánh được rằng các dân tộc Á Đông vô cùng coi trọng chữ Hiếu.

Khổng Tử: Nuôi được cha mẹ chưa phải là Hiếu
(Ảnh phim Chronicle Of My Mother)

Hiếu là không vi phạm

Mạnh Ý Tử hỏi về chữ Hiếu, Khổng Tử đáp rằng: “Đừng vi phạm.” Học trò Phàn Trì đánh xe tới. Khổng Tử nói với ông ta rằng: “Mạnh Tôn Thị hỏi ta như thế nào là tận hiếu. Ta trả lời rằng: Đừng vi phạm.” Phàm Trì hỏi: “Ngài đang nói là ý gì?” Khổng Tử đáp: “Khi cha mẹ còn sống hãy phụng dưỡng theo lễ chế, sau khi cha mẹ mất cũng phải chôn cất theo lễ chế, phải tế tự theo lễ chế.”

Hoá ra vi phạm là chỉ việc vi phạm lễ chế, chứ không phải là chống lại lệnh cha. Ngược lại, Khổng Tử cho rằng nếu cha mẹ làm sai, con cái cũng cần đề xuất ý kiến chỉnh sửa lại, chỉ là phải tuân theo một số nguyên tắc.

Trong “Lí Nhân – Luận Ngữ” chép lại rằng, Khổng Tử nói: “Sự phụ mẫu kỷ gián, kiến chí bất tòng, hựu kính bất vi, lao nhi bất oán.” Khi hầu hạ cha mẹ nếu cha mẹ có chỗ không đúng, thì phải nhẹ nhàng khuyên can; Khi ý kiến của mình đã được biểu đạt mà thấy tâm cha mẹ không muốn nghe theo, thì vẫn phải cung kính với cha mẹ, không được đối kháng. Lo lắng thay cho cha mẹ, chứ không phải oán hận.

Hiếu là tuân theo Lễ, chứ không chỉ là biết vâng lời. Xem ra Khổng Tử căn bản không để tâm tới việc có nghe lời hay không. Vậy điều ông để tâm là gì?

Tận hiếu bất oán

Tử Hạ hỏi Khổng Tử về chữ Hiếu. Khổng Tử nói: “Con cái có thể giữ được nét mặt an hoà, vui vẻ là điều khó nhất. Khi có việc phải làm, người trẻ làm thay, khi có đồ ăn thức uống, người lớn tuổi ăn trước, lẽ nào như vậy chưa thể được coi là Hiếu ư?”

Hiếu, trước tiên thể hiện qua thái độ cung kính và vui vẻ. Đương nhiên hành động cũng phải có. Ví như trong truyền thống của các dân tộc Á Đông thì tôn trọng bề trên, thức ăn đồ uống ngon thì mời họ ăn trước, uống trước, phụng dưỡng cha mẹ lại càng là nghĩa vụ cần có của mỗi người. Ngay cả việc nuôi dưỡng cha mẹ cũng không nuôi thì còn nói gì đến chữ Hiếu?

Nhưng, nếu chỉ như vậy, đã được gọi là Hiếu chưa?

Dùng “kính” mà tận hiếu

Tử Du hỏi Khổng Tử về chữ Hiếu. Khổng Tử nói: “Chữ Hiếu bây giờ được hiểu là có thể nuôi dưỡng cha mẹ. Nhưng ngay cả chó và ngựa cũng đều phải nuôi dưỡng. Nếu thiếu đi sự kính trọng, thì sao có thể phân biệt hai việc đó đây.”

Khi đối với cha mẹ có thể cung kính mà vui vẻ, mới là tận Hiếu. Chữ “Kính” nhấn mạnh việc không để xảy ra sơ suất dù rất nhỏ, phụng dưỡng cha mẹ già xuất phát từ nội tâm, với khuôn mặt vui vẻ, mới có thể nói là “Hiếu”.

Làm được 3 điều “không vi phạm”, “bất oán” và “kính” trên, chẳng phải đã giải thích một cách toàn diện về chữ “Hiếu” rồi sao?

Còn có một tiêu chuẩn cao hơn nữa:

Cha mẹ chỉ phải lo lắng về bệnh tật của con cái

Mạnh Vũ Bá thỉnh giáo Khổng Tử thế nào là Hiếu. Khổng Tử nói: “Khiến cha mẹ chỉ phải lo lắng vì bệnh tật của con cái.”

Nói một cách khác, lòng hiếu thuận lớn nhất của con cái chính là để cha mẹ có thể yên tâm về mình trên mọi phương diện, bởi vì những phương diện khác đều biểu hiện rất tốt, nên cha mẹ chỉ phải lo lắng về sức khoẻ của họ. Bởi lẽ đời người Sinh Lão Bệnh Tử là lẽ tất nhiên, không ai có thể thoát khỏi vòng tròn sinh tử này. Không khiến cha mẹ nhọc lòng âu lo, chính là Hiếu.

Nếu một người hành vi đoan chính, phẩm chất, đạo đức tốt, không đi theo bất cứ oai môn tà đạo nào, thì đã có thể khiến cha mẹ họ mười phần yên tâm. Đây cũng chính là Hiếu.

Theo Sound Of Hope
Thiên Cầm biên dịch

Xem thêm:

Mời xem video:

Nguồn TriThucVN

Bình Luận Với FaceBook

Kết Nối Với Chúng Tôi

TIN Chọn Lọc

Người dân khắp Trung Quốc gửi lời chúc mừng năm mới đến người sáng lập Pháp Luân Công

Trước dịp Tết Dương lịch năm 2021, nhiều người dân được hưởng lợi ích từ Pháp Luân Đại Pháp đến từ Trung Quốc...

Trung Quốc bí mật tạo ra những “siêu chiến binh” bằng công nghệ biến đổi gen?

Không chỉ đang sử dụng tiền bạc cũng như tầm ảnh hưởng, nhằm thay thế vị trí dẫn đầu thế giới của Hòa...

Bắc Kinh khủng hoảng vì dịch Vũ Hán ngày càng nghiêm trọng

Dịch Vũ Hán tại Trung Quốc diễn biến ngày càng nghiêm trọng. Với nhiều đợt dịch tái bùng phát, Bắc Kinh đang rơi...

Trung Quốc: Tường thuật về Covid ở Vũ Hán, một luật sư lãnh án tù

Tại Trung Quốc, một nhà báo công dân, nguyên là luật sư, đã bị kết án tù hôm 28/12/2020, vì đã đưa tin...

Bắc Kinh bắt giữ hàng loạt nhà hoạt động Hồng Kông để thăm dò Mỹ?

Gần đây, nhiều nhà hoạt động dân chủ Hồng Kông đã bị bắt và kết án tù. Nhà hoạt động ủng hộ dân...

Vạch trần tội ác bạo hành của ĐCSTQ trên Twitter, cô gái “vấy mực” lên ảnh Tập Cận Bình mất tích

Ngày 30/11, Đổng Dao Quỳnh – một công dân Trung Quốc đã “mất tích”, sau khi đăng một video trên Twitter vạch trần...

Nghiệm thu sau 26 năm, Đập Tam Hiệp hút 500 tỷ “vỗ béo” quan chức mặc dân “sống trong sợ hãi”

Ngày 1/11, ĐCSTQ đột nhiên thông báo rằng: Công trình Tam Hiệp được xây dựng trong 26 năm, đã hoàn thành và được...

Tập Cận Bình muốn “đánh dấu” từng người dân trên thế giới, kiểm soát như “Trại súc vật”

Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp và đang tái bùng phát trở lại. Gần đây, chủ tịch Trung Quốc...

TIN MỚI NHẤT

Nghỉ ngơi nhiều hơn, làm được nhiều việc hơn

Xã hội con người chúng ta ngày càng phát triển, dẫn đến việc chúng ta cứ hối hả để theo kịp tốc độ...

Trí tuệ của cổ nhân: Răn người làm quan

Người làm quan vốn mang trên vai sinh mệnh của dân chúng, nên cần thanh chính liêm khiết, không sợ quyền thế, và...

Chuyện thoát Trung của dân tộc thời nhà Minh đô hộ

Về phương diện lịch sử, thoát Trung còn có nghĩa là thoát khỏi ách xâm lược của Trung Quốc. Tạm không đề cập...

Trí tuệ cổ nhân: Giàu có càng cần giữ gìn lễ nghĩa

Người xưa dạy rằng, nhân nghĩa đủ đầy giúp tăng phúc phận và tiêu trừ tai họa, lễ nghĩa vẹn toàn sẽ vun...

“Xe dưới nước, thuyền trên cầu”: Cây cầu Hà Lan thách đố trí tưởng tượng của bạn

Trong suy nghĩ thông thường của mọi người, cầu là để xe cộ di chuyển, nhưng ở Hà Lan lại có một cây...

Luôn cố gắng vừa lòng mọi người: Dấu hiệu bạn đang đánh mất giá trị bản thân

Hãy sống cuộc sống của bạn. Cuộc sống này quá ngắn ngủi để bạn phải cố gắng sống theo ý người khác hay...

Xin nghỉ phép để chăm sóc gia đình sẽ không làm cản trở sự nghiệp

Một người mẹ đã phải đưa ra một quyết định khó khăn khi con trai cô gặp khó khăn ở trường học. Dù...

Vài điểm cần chú trọng để tạo phúc cho gia đình

Gia đình là tế bào của xã hội. Một quốc gia, một xã hội muốn an bình, hưng thịnh thì mỗi gia đình...